ปัญหาที่พบได้จริง แบ่งเป็นสองกลุ่ม
ภาวะไม่พึงประสงค์จากฟิลเลอร์แบ่งเป็นกลุ่มที่รอได้กับกลุ่มที่รอไม่ได้ กลุ่มที่รอได้คือบวม ช้ำ ก้อนนูน หรือผลลัพธ์ไม่ถูกใจ ซึ่งนัดกลับมาแก้ในภายหลังได้ ส่วนกลุ่มที่รอไม่ได้คือฟิลเลอร์เข้าไปอุดหลอดเลือด ซึ่งต้องแก้ภายในไม่กี่ชั่วโมงเพื่อรักษาเนื้อเยื่อและการมองเห็นไว้
ข้อมูลจากองค์การอาหารและยาสหรัฐและสมาคมศัลยแพทย์ตกแต่งอเมริกันระบุตรงกันว่า ภาวะหลอดเลือดอุดตันเป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงที่สุดของการฉีดสารเติมเต็ม และผลลัพธ์ขึ้นกับความเร็วในการรักษาเป็นหลัก คลินิกที่เตรียมของและระบบไว้ล่วงหน้าจึงต่างจากคลินิกที่ต้องเริ่มหาตอนเกิดเรื่อง
สามคำถามที่ถามได้ก่อนลงเข็ม
1. คลินิกมียาสลายฟิลเลอร์สำรองไว้ไหม เก็บที่ไหน
ฟิลเลอร์กลุ่มไฮยาลูรอนิกแอซิดสลายได้ด้วยยาไฮยาลูโรนิเดส คลินิกที่ฉีดฟิลเลอร์กลุ่มนี้ควรมียาสำรองอยู่ในคลินิกตลอดเวลาที่เปิดทำการ คำตอบที่ใช้ได้คือบอกได้ว่าเก็บไว้ที่ไหนและหยิบมาให้ดูได้ ส่วนคำตอบว่าสั่งได้ภายในวันเดียวคือคำตอบที่ช้าเกินไปสำหรับภาวะนี้
2. ถ้าเกิดปัญหาตอนกลางคืน ติดต่อใคร
อาการหลอดเลือดอุดตันมักแสดงตัวภายในไม่กี่ชั่วโมงแรกหลังฉีด ซึ่งบ่อยครั้งเป็นเวลาที่คนไข้กลับบ้านไปแล้ว ถามให้ชัดว่ามีเบอร์หรือไลน์ที่ติดต่อแพทย์ได้โดยตรงนอกเวลาทำการหรือไม่ และใครเป็นคนรับเรื่อง
3. แพทย์ผ่านการฝึกเรื่องการจัดการภาวะแทรกซ้อนมาอย่างไร
การฉีดกับการแก้เป็นทักษะคนละชุด แพทย์ที่ผ่านคลาสด้านการจัดการภาวะแทรกซ้อน หรือเป็นผู้สอนคลาสแบบนี้ให้แพทย์ด้วยกัน จะมีลำดับขั้นการรักษาอยู่ในหัวตั้งแต่ก่อนเกิดเหตุ ถามได้ตรงๆ ว่าเคยเจอเคสแบบนี้แล้วจัดการอย่างไร
อาการที่ต้องโทรกลับคลินิกทันที
| อาการ | เกิดเมื่อไร | ควรทำอย่างไร |
|---|---|---|
| ปวดมากผิดปกติ ปวดขึ้นเรื่อยๆ | ระหว่างฉีดถึงไม่กี่ชั่วโมงแรก | โทรกลับคลินิกทันที ไม่ต้องรอดูอาการ |
| ผิวซีดขาวเป็นหย่าง หรือลายเป็นร่างแห | ทันทีถึงไม่กี่ชั่วโมง | กลับคลินิกทันที เป็นสัญญาณหลอดเลือดอุดตัน |
| ตามัว มองเห็นลดลง ปวดตา | ทันทีหลังฉีด | ภาวะฉุกเฉิน ติดต่อแพทย์และไปโรงพยาบาลทันที |
| บวมแดงร้อน มีไข้ | ไม่กี่วันถึงสัปดาห์ | นัดพบแพทย์ อาจเป็นการติดเชื้อ |
| ก้อนนูน ไม่เรียบ ไม่เท่ากันสองข้าง | หลังยุบบวม 2 สัปดาห์ขึ้นไป | นัดประเมิน แก้ไขได้ ไม่ใช่ภาวะเร่งด่วน |
ข้อควรระวัง: อาการปวดมากผิดปกติร่วมกับผิวเปลี่ยนสี ไม่ควรรอดูอาการที่บ้าน กรอบเวลาที่ได้ผลดีที่สุดของการฉีดยาสลายในภาวะหลอดเลือดอุดตันนับเป็นชั่วโมง การรอถึงเช้าวันรุ่งขึ้นทำให้โอกาสฟื้นตัวของเนื้อเยื่อลดลง
คลินิกแบบไหนที่วางระบบไว้แล้ว
คลินิกที่พร้อมจะพูดเรื่องภาวะแทรกซ้อนกับคนไข้ตั้งแต่ก่อนฉีด ไม่ใช่หลบเลี่ยง การอธิบายว่าอะไรเกิดขึ้นได้บ้างและจะจัดการอย่างไร เป็นส่วนหนึ่งของการขอความยินยอมที่ถูกต้อง คลินิกที่บอกว่าไม่เคยมีปัญหาเลยแล้วเปลี่ยนเรื่อง กำลังตอบคนละคำถามกับที่คุณถาม
สัญญาณที่ตรวจได้อีกอย่างคือการนัดติดตามผล คลินิกที่นัดดูผลหลังฉีดเป็นระบบ จะเจอก้อนหรือความไม่เท่ากันตั้งแต่ตอนที่ยังแก้ง่าย ส่วนคลินิกที่ฉีดเสร็จแล้วจบกัน มักได้เจอคนไข้อีกทีตอนที่ปัญหาโตแล้ว
แพทย์ที่รับสอนเรื่องการจัดการภาวะแทรกซ้อนให้แพทย์ด้วยกัน เป็นเกณฑ์ที่ตรวจสอบจากภายนอกได้ เพราะชื่อจะปรากฏในงานประชุมวิชาการและหลักสูตรของสถาบันผู้ผลิต
การเตรียมพร้อมของ NEVA Clinic
พญ.ขวัญชนก บุญจักรศิลป์ เป็น Medical Trainer ของ Allergan Medical Institute ประเทศไทย และเป็นผู้สอนคลาส Complication Management สำหรับสารฉีดเพื่อความงามให้แพทย์ NEVA Clinic รับปรึกษาเคสที่ฉีดมาจากที่อื่นแล้วมีปัญหา และประเมินด้วยการซักประวัติ ตรวจและคลำ ร่วมกับระยะเวลาที่อาการเริ่ม
- พญ.ขวัญชนก บุญจักรศิลป์ — ผู้สอนคลาส Complication Management
- โปรแกรมฟิลเลอร์ — ปรึกษาและวางแผนก่อนฉีด
- เช็กลิสต์ 7 ข้อก่อนลงเข็ม — สิ่งที่ขอดูได้ทั้งหมด
ติดต่อ: สาขาอารีย์ 098-268-9068 | สาขา The Crystal 098-659-2440 | เปิดอังคาร-อาทิตย์ 11.30-20.30 น.
คำถามที่พบบ่อย
ฟิลเลอร์เข้าหลอดเลือดมีอาการอย่างไร
อาการที่พบคือปวดมากผิดปกติและปวดขึ้นเรื่อยๆ ผิวบริเวณนั้นซีดขาวเป็นหย่างหรือมีลายคล้ายร่างแห หากกระทบหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงตาจะมีอาการตามัวและปวดตาร่วมด้วย ทุกกรณีต้องติดต่อแพทย์ทันที ไม่ควรรอดูอาการที่บ้าน
ยาสลายฟิลเลอร์คืออะไร ทำไมคลินิกต้องมีสำรอง
ยาไฮยาลูโรนิเดสใช้สลายฟิลเลอร์กลุ่มไฮยาลูรอนิกแอซิด ในภาวะหลอดเลือดอุดตันต้องฉีดภายในกรอบเวลาไม่กี่ชั่วโมงจึงจะได้ผลดี คลินิกที่มียาสำรองอยู่ในที่จึงเริ่มรักษาได้ทันที ต่างจากคลินิกที่ต้องรอสั่งของ
ก้อนนูนหลังฉีดฟิลเลอร์ ต้องรีบไปหาหมอไหม
ก้อนที่คลำได้ในช่วงสองสัปดาห์แรกมักเป็นอาการบวมซึ่งยุบเองได้ ถ้าเลยสองสัปดาห์แล้วยังมีก้อน ไม่เรียบ หรือไม่เท่ากันสองข้าง ให้นัดประเมิน กรณีนี้แก้ไขได้และไม่ใช่ภาวะเร่งด่วน ต่างจากอาการปวดร่วมกับผิวเปลี่ยนสีซึ่งต้องติดต่อทันที
ควรถามอะไรคลินิกก่อนฉีดฟิลเลอร์
ถามสามข้อ คือคลินิกมียาสลายฟิลเลอร์สำรองอยู่ในที่หรือไม่และเก็บไว้ที่ไหน ถ้าเกิดปัญหานอกเวลาทำการติดต่อใครได้ และแพทย์ผู้ฉีดผ่านการฝึกด้านการจัดการภาวะแทรกซ้อนมาอย่างไร คำตอบทั้งสามข้อบอกได้ว่าคลินิกวางระบบไว้ก่อนแล้วหรือยัง
ฉีดมาจากคลินิกอื่นแล้วมีปัญหา ไปแก้ที่อื่นได้ไหม
ไปได้ และควรนำข้อมูลเดิมไปด้วยให้มากที่สุด ทั้งยี่ห้อและรุ่นของฟิลเลอร์ จำนวนซีซี ตำแหน่งที่ฉีด และวันที่ทำ ข้อมูลชุดนี้ช่วยให้แพทย์คนถัดไปเลือกแนวทางได้ตรงขึ้น หากไม่มีเอกสาร ให้แจ้งเท่าที่จำได้